Nemrut’un Urfa'daki Yazlığına Doğru Yolculuk

Araştırmacı Yazar Mehmet Oymak Nemrut’un bilinmeyen yönlerini anlattı.

4718 Okunma
Şanlıurfa’daki araştırmalarıyla şehrin kültürüne farklı bakış açıları getiren Mehmet Oymak Nemrut Tahtının gizemini Şanlıurfa’lılara anlattı.
 
İşte Nemrut Tahtı ve bölgenin gizemli özellikleri;
Bugün sizlere Urfa’nın önemli özellikleri olan bir bölgeden bahsedeceğiz. Urfa’da Nemrut Tahtı denilen bölgeyi sizlere detaylı bir şekilde anlatacağım. Beykapısını 500 metre kadar geçtik eski Et Balık Kurumuna yetişmeden Karakoyun Deresinin tam kenarındayız. Bir başka deyişle eski demir köprünün yanındayız. Buradan Güney’e doğru baktığımızda Urfa’nın Güneyinde bulunan dağların en üst noktasında Nemrut Tahtı görülmektedir. Nemrut Tahtı Nemrut’un adıyla anılan bir yer dolayısıyla Urfa tarihi açısından önemli bir yerdir.
 
Nemrut Tahtı Urfa’nın 10 km kadar Güney’inde Eyyüp Peygamber makamının önünden geçerek Nemrut Tahtına ulaşabiliyoruz. Yokuş yukarı sarp kayalıklar arasından gitmeye çalışıyoruz. Nemrut Tahtı Urfa’nın hemen hemen en üst noktasında bulunmaktadır. Zaten böyle önemli merkezler daima en yüksek noktalara kurulmuştur. Nitekim Göbeklitepe’de bu şekildedir. Oraya da çıktığınız zaman Adıyaman dağlarına kadar, güneyinde tek tek dağlarına kadar ve harran ovalarını görebilmektesiniz. Burada da aynen o şekilde Harran Ovası’nın tamamı hatta bu noktadan Urfa şehir merkezi de görülmekte. Güneyinde Suriye’ye kadar doğusunda da yine tek tek dağlarına kadar görülmektedir.
 
Nemrut tahtının tam alt kısmında antik döneme ait bir taş ocağı bulunuyor. Bu taş ocağından binlerce yıl önce taşlar kesilmiş hem izleri belli hem de atık taşlar görülmekte. Ve bu taşlar muhtemelen çok önemli yapılarda kullanıldı. Yine böyle kayalık mevkilerde su temini için kullanılan bir sistem var. O da yağmur sularının sarnıçlarda biriktirilip  kullanılması. İşte Nemrut tahtının eteklerinde bunun en güzel örneklerinden biri bulunuyor. Bu alanda bulunan kayalıklardaki suların toplanıp sarnıca akması için su kanalları yapılmış. Sular kayalıkların yüksek kesimlerinden gelip burada bulunan sarnıca toplanmaktadır. Sarnıcın ağzında bilezik denen tek parça taştan yapılmış bir kısım bulunmakta. Bu taş kuyu ağzı veya sarnıç ağzı için yapılan yapılardan biri.
 
Nemrut Tahtı ile ilgili Urfa’da pek çok hikaye anlatılmaktadır. Nemrut Tahtına baktığımızda doğu tarafında bir kemer bulunmakta batı tarafında ise bir kule bulunuyor. Ama Urfa’dan buraya baktığınız zaman bir mezar gibi görünüyor. İşte bu nedenle yöre halkı uzaktan mezara benzettiği için buraya da Nemrut’un mezarı derler. Yöre halkının anlattıkları hikayelere göre Nemrut çok uzun boyluymuş öldükten sonra Nemrut’u buraya defnetmek istemişler ama çok uzun olduğu için burada bulunan bu büyük mezara bile sığmamış ve anlatılanlara göre Nemrut’u ikiye katlayıp burada bulunan mezara gömmüşler şeklinde yorumlanmaktadır.
 
That makam demek onun gücünü, kudretini ifade eden bir kelimedir Nemrut’un Tahtı kelimesi dolayısıyla aslında Nemrut’un mekanıdır burası. Nemrut burada ikamet etmiş zaten bir rivayette o dur ki Nemrut Urfa’nın sıcağından kurtulmak için burada ikamet ettiği öne sürülüyor. Nitekim yüksek bir yerde olduğundan serin bir bölge.
Uzun bir tırmanıştan sonra ve nihayet Nemrut’un Tahtına yaklaşıyoruz. Nemrut’un tahtının tam alt tarafında bir bölme ile daha karşılaşıyoruz. Burası insan eliyle yapılmış mağaralar. Doğal olmayan bu mağaralar kaya mezarları olarak görülse de ben bunların barınak olarak kullanıldığını düşünüyorum. Nemrut tahtının yanında ikinci bir yapı var bir sur var bu daha çok koruma amaçlı yapılmış bir yapı.
 
Uzun uğraşlar sonunda Nemrut Tahtına ulaştık. Burası bir seyir terası gibi bir alan. Tam bu noktada şehrin önemli alanlarını tek bir yerden görmek mümkün. Bu kadar muhteşem ve gösterişli bir yerde bulunmaktayız. Değerli okuyucular Nemrut’la ilgili o kadar çok hikaye var ki Urfa’da işte böyle gezdikçe aklımıza da geliyor. Bunlardan birisi de şudur; Nemrut’un Tahtı dediğimiz yer aslında Nemrut’un yazlık sarayı yani çok sıcaklarda gelir burada kalır ve bu serin havadan istifade ederdi. Tabi zalim bir hükümdardı. Tebası insanlar ona hizmet ederek kendilerince en önemli görevi yerine getirirlerdi. Hatta bunu bir ibadet gibi sayıyorlardı. Nemrut buradayken onu memnun etmek adına yemeğini de sıcak sıcak buraya getirirlermiş. Rivayete göre aşağı tarafta kazana köyü var kazana bugünkü konuklu beldemizde hatta orası belediye haline de geldi Ziraat Fakültesinin hemen arkasında. Kazana denmesinin sebebi ise şudur. Nemrudun yemek mutfağı orada olduğu için kazan kaynayan yer yani kazana veya kazanhane diye böyle bir yorum yaparlar. Nemrudun sofrasına yemekleri sıcak sıcak gelsin diye insanlar kazana köyünden mutfaktan Nemrudun tahtına kadar tek sıra halinde dururlarmış. Yemek mutfaktan çıkınca yemekleri elden ele vererek son sürat Nemruda sıcak sıcak yetiştirirlermiş.
 
Yapıya bakacak olursak çok ihtişamlı bir yapı hem çok yüksek bir yerde çok güzel bir konumda hatta yıllar boyunca kırılıp dökülmesine rağmen yapıdaki süslemeler, kabartmalar, işlemelerde görülmektedir. Yine burada bir kemer var kemerin taşları da büyük ölçekli bu ölçekli kemerler çok nadir bulunur. Zaten bu güne kadar kalmasının da sebei büyüklüğüdür. Yoksa bütün bu tahrip eden nesnelerle günümüze kadar ulaşması mümkün olmazdı.
 
Yine burayı gezerken Nemrut Tahtının ayakta kalmış bir öğesinin daha yanına gidiyoruz. Bu da Kuzey Batı yönündeki kule tabiki. Bu kuleye içinden bir merdivenle çıkılmakta ve bu merdiveni takip ettiğiniz taktirde kulenin en üst seviyesine ulaşmaktasınız. Buraya çıktığınızda da bölgenin tamamı ayaklarınızın altında. Bu noktadan baktığınızda bir tarafta Akabe’yi Toki Evlerini, bir tarafta Göbeklitepe’yi, bir tarafta Karaköprü’yü, arka tarafta Harran Ovası’nı ve tek tek dağlarını ve Güneyde Suriye’yi görebiliyorsunuz. Dolayısıyla bütün bölgeye hakim olan bir yere konumlandırılmış Nemrudun tahtı.
 
Nemrut Tahtı ile ilgili söylenecek çok şey var. Nemrut Tahtının bir özelliği daha var buranın bir diğer adı da Deyr Yakup. Deyr Yakup’un anlamı Yakup’un kilisesi veya Yakup’un mabedi gibi isimler vermekte mümkün. Benim şahsen bu konudaki fikrim şu nitekim başka kaynaklardan da bunu okudum şöyle. Deyr Yakup denmesinin sebebi Hz. Yakup’un Harran’a ziyaretinde burada kalmasından ve misafir olmasından dolayıdır.
 
Nemrut Tahtı’nın batı tarafındaki tepelerin üzerinde de çok önemli yapı kalntıları bulunmakta. O yapı kalıntıları da bu bölgenin sadece buradan ibaret olmadığını bize göstermektedir.
 
Nemrut’un tahtı Şanlıurfa tarihinde ve kültüründe önemli bir yer tutmaktadır. Nemrut’un tahtında Hz. Yakup’unda bağlantısını düşünürsek bu alan müslümanlar açısında da önemli bir anlam taşımaktadır. Buraya hepimizin sahip çıkması lazım.
 
 
 
Etiketler Nemrudun Tahtı Mehmet Oymak Şanlıurfa Nemrutun Yazlığı